Home / Ontwerp & Resultaat / Betere leefbaarheid
© Fred Berghmans

Betere leefbaarheid

Met het totaalplan de Groene Loper is de leefbaarheid in Maastricht-Oost enorm verbeterd. Dat kan ook niet anders, nu 80% van het verkeer tussen Geusselt en Europaplein ondergronds rijdt. Bovengronds is er volop ruimte voor een gezond en duurzaam woon-, werk- en verblijfsklimaat. De verkeersveiligheid is verbeterd. De geluidsoverlast verdwenen. En ook de luchtkwaliteit is erop vooruit gegaan. Vooral de aanpak van luchtkwaliteit heeft veel aandacht gekregen.

Oplossing voor luchtkwaliteit

De tweelaagse tunnel was de oplossing voor de luchtkwaliteit in Maastricht-Oost. Voorbijrazende voertuigen en stilstaande auto’s met draaiende motoren zijn voorgoed verleden tijd en er rijdt minder sluipverkeer door de wijken. Dat betekent een opmerkelijk betere luchtkwaliteit voor Maastricht-Oost. De hoogste concentraties fijn stof (PM10) en stikstofdioxide (NO2) dalen met 70% tot 80%. Daarmee blijven de concentraties ruim onder de wettelijke grenswaarden. Zowel bij de tunnelmonden als op andere plekken in Maastricht en Meerssen. Dit heeft ook een positief effect op de gezondheid. 

Eerste meetresultaten na ingebruikname tunnel

De berekeningen zijn destijds uitgevoerd als onderdeel van het Milieueffectrapport (MER) bij de Tracéprocedure. Dat gebeurde voor de jaren 2010, 2017 en 2026. In de tweede helft van 2017 is de totale verkeersinfrastructuur voor A2 Maastricht afgerond. Naar verwachting volgt de eerste ‘terugblikmonitoring’ eind 2018, met daarin meetgegevens van de luchtkwaliteit over 2017. Tussentijds zijn alle ontwikkelingen online te volgen via de websites:

Karla Peijs.jpg

"Voorop stond dat het zo niet langer kon. Niet eens voor de mensen die één keer per jaar op weg naar het zuiden in de file stonden, maar wel voor de omwonenden die meer uitlaatgassen slikten dan wie ook in Nederland."

Lees het interview met Karla Peijs en Gerd Leers.

Wettelijke normen 

In Nederland mogen de concentraties voor stikstofdioxide, fijn stof en ultrafijn stof niet boven bepaalde wettelijke vastgelegde grenswaarden komen. De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) heeft verder in 2005 advieswaarden geformuleerd. Dit zijn concentraties die worden nagestreefd voor een gezonde leefomgeving op locaties waar mensen wonen en verblijven.

Berekeningen uit MER

In het MER zijn voor vier locaties de concentraties stikstofdioxide en fijn stof berekend. De berekeningen voor de jaren 2010, 2017 en 2026 staan in deze grafieken. De wettelijke grenswaarden zijn met een rode pijl aangegeven, de adviesnormen van de Wereldgezondheidsorganisatie met een groene pijl. De concentraties luchtverontreinigende stoffen blijven overal ruim onder de wettelijke grenswaarden. Op meerdere plekken wordt verwacht dat concentraties ook uitkomen binnen de strengere uitstootnormen van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO).

Grafieken Nazareth.jpg

Energieneutrale maatregelen 

Het ontwerp van het totale verkeerssysteem voor A2 Maastricht is zo gekozen dat de concentratie van luchtverontreinigende stoffen zoveel mogelijk is verlaagd. De maatregelen zijn bovendien energieneutraal; er is geen energie voor nodig. Het gaat om:

  • de lengte van de tunnel (2,3 kilometer): hierdoor liggen de tunnelmonden in een meer open gebied en niet tussen de bebouwing. Ook de afstand tussen de rijbanen en bebouwing is groter geworden.
  • het verdwijnen van stoplichten: geen optrekkend en afremmend verkeer, geen files meer.
  • de verdiepte ligging van wegen van en naar de tunnel: vervuilde stoffen worden zo met het verkeer meegezogen en minder verspreid naar omliggende woningen.
  • verspringende tunnelmonden voorkomen hoge concentraties bij gevoelige locaties.
  • de Nieuwe Limmelderweg (de verbinding tussen de A2/A79  bij Kruisdonk en bedrijventerrein Beatrixhaven): hierdoor hoeft vrachtverkeer niet meer door de wijken en is er minder sluipverkeer.
Zes km verkeerssysteem - AronnijsFotogr-LuFo-A2-080118-053 - kopie.jpg

Optelsom van verschillende factoren

Door de energieneutrale maatregelen in het wegontwerp voor A2 Maastricht is een energieverbruikend filtersysteem in de tunnel (waarvoor de Maastrichtse actiegroep Kloar Loach lange tijd pleitte) niet nodig. Bovendien zijn de technieken niet bewezen. Wel is het zo dat het uiteindelijke effect van de tunnel op de luchtkwaliteit een samenspel is van verschillende positieve en negatieve factoren. De optelsom daarvan is een opmerkelijk betere luchtkwaliteit voor Maastricht-Oost. 

 

Positief

  • Minder concentraties luchtverontreinigende stoffen bij de woningen door een optimale positionering van wegen van en naar de tunnelmonden.
  • Lagere uitstoot door het verdwijnen van verkeerslichten (betere verkeersdoorstroming).
  • Lagere uitstoot door het verdwijnen van files (betere verkeersdoorstroming).
  • Minder uitstoot op de Viaductweg en de Willem-Alexanderweg door de aanleg van de Nieuwe Limmelderweg (de verbindingsweg tussen de A2/A79 bij Kruisdonk en bedrijventerrein Beatrixhaven).
  • Minder uitstoot in de wijken door vermindering van sluipverkeer.
  • Lokale afname van de uitstoot bovenop de tunnel.

Negatief

  • Meer uitstoot door de verkeersaantrekkende werking van de tunnel.
  • Meer uitstoot op de wegdelen waar voorheen 50 of 70 km/u werd gereden en sinds de komst van de tweelaagse tunnel 80 of 100 km/is toegestaan.
  • Een geconcentreerde uitstoot op het asfalt bij de tunnelmonden, met daardoor ter plekke – op het wegdek zelf – een lokale toename van concentratie luchtverontreinigende stoffen. Op deze plekken verblijven geen mensen. Automobilisten rijden voorbij.
Mirjam Clermonts-Aretz, Theo Bovens en Annemarie Penn-te Strake.jpg

“Ook in Meerssen is de leefbaarheid verbeterd, nu de A2 en A79 zijn verknoopt en er een nieuwe afslag is naar bedrijventerrein Beatrixhaven”

Lees het interview met o.a. Mirjam Clermonts-Aretz, burgemeester gemeente Meerssen.

Vinger aan de pols

Meten is weten. De luchtkwaliteit wordt het hele jaar door in de gaten gehouden. In het Platform Luchtkwaliteit werken gemeente Maastricht en Provincie Limburg samen met vertegenwoordigers van ondernemersverenigingen, burgerpartijen, milieugroepen, de taxibranche, Q-park, GGD Zuid-Limburg en Arriva. Het platform buigt zich onder meer over de gegevens van de meetstations vlakbij de noordelijke tunnelmonden en halverwege het tunneltracé. Over een derde meetstation bij de zuidelijke tunnelmonden zijn gemeente en provincie nog in gesprek. Verder hangen op meer dan 60 locaties in Maastricht, ook bij de tunnel, buisjes die een indicatie geven van de luchtkwaliteit. Landelijk wordt de luchtkwaliteit bewaakt via het Nationaal Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit (NSL), een programma van het Ministerie van Infructuuur en Waterstaat.

Verkeer is van beperkte invloed

Er zijn veel factoren die samen de luchtkwaliteit bepalen: het buitenland, de rest van Nederland, het weer. Verkeer is slechts één parameter. Kijken we naar de gemiddelde samenstelling van de lucht in Zuid-Nederland (2013), dan zien we dat stikstofdioxide voor 23,8% wordt veroorzaakt wordt door wegverkeer. Voor fijn stof en ultrafijn stof is dat slechts 4,6% en 5,6%. De concentraties luchtverontreinigende stoffen worden dus maar beperkt beïnvloed door verkeer en infrastructuur. 

Cirkeldiagrammen.jpg

Hoe zat het ook alweer?

Al sinds de planvoorbereiding voor A2 Maastricht zijn lucht, geluid en energie vaste thema’s waaraan veel aandacht werd besteed. In 2006 zijn hiervoor eisen en wensen vastgesteld in het Ambitiedocument. Op basis daarvan is de Groene Loper van Avenue2 als beste plan voor stad en snelweg gekozen. Eind 2009/2010 was er opnieuw discussie over de aanpak van luchtkwaliteit bij de tunnelmonden. Maatschappelijke groepen vroegen bij de gemeenteraad van Maastricht aandacht voor filtering bij de tunneluitgangen. Voor het debat destijds werd een informatieset gemaakt.

Meer weten?

De stad Maastricht blijft zich inzetten voor verdere verbetering van de luchtkwaliteit. Blijf op de hoogte via de website van gemeente Maastricht.

Naar een Gezonde Groene Loper

Naast de luchtkwaliteit gaat ook de kwaliteit van leefomgeving vooruit. Voorbijrazende voertuigen, lawaai en een gevaarlijke barrière waar regelmatig ongelukken gebeurden: das war einmal. Voor Maastricht-Oost ligt er een nieuwe toekomst. Eén van de doelen van het project is om aangrenzende wijken met elkaar te verbinden. Niet alleen door het toevoegen van paden, groen en nieuw vastgoed, maar ook door samenwerking op sociaal-maatschappelijk gebied. Dat gebeurt in het actieprogramma Mijn Gezonde Groene Loper, dat vanaf 2018 vorm krijgt. Centrale vraag daarbij is: Hoe kunnen we andere initiatieven laten aanhaken op de Groene Loper om alle kansen te benutten? 

Jos Geurts.jpg

“In het actieprogramma Mijn Gezonde Groene Loper draait het om vier V’s: Voorzieningen, Verbindingen, Verblijfsruimte en Veerkracht.”

Lees het interview met Jos Geurts, manager Gebiedsontwikkeling A2 Maastricht.

Oog voor duurzaamheid

In het vastgoedprogramma ligt de lat voor duurzaamheid hoog. Zo wordt er langs de Groene Loper straks gasloos gebouwd en gewoond. Verder is er aandacht voor het toevoegen van zonnepanelen,  de ventilatie van woningen en mogelijkheden voor kinderen om veilig buiten te spelen. Maar ook voor ecologie, door in de gevels nestelmogelijkheden voor mussen of schuilplekken voor vleermuizen op te nemen. En voor het bevorderen van sociale interactie, door bestaande gebouwen bij het project te betrekken. Zodat de Groene Loper straks in alle opzichten een aantrekkelijk gebied wordt, om te wonen, werken en te recreëren. 

Meer weten?

Op de hoogte blijven van alle bovengrondse ontwikkelingen op of aan de Groene Loper? Dat kan via www.mijngroeneloper.nl