Home / Innovatieve aanpak / Financiering
Zes kilometer verkeerssysteem. © Aron Nijs

Financiering

Het project A2 Maastricht werd tot een goed einde gebracht binnen de afgesproken tijd en het vastgestelde budget. Dit heeft veel te maken met de gekozen aanbestedingsvorm Design & Construct en het strakke risicomanagement in het project. Er moesten echter wel degelijk hobbels worden overwonnen. Bij een project van deze omvang is dat onvermijdelijk.

Taakstellend budget

De totale bruto investering in A2 Maastricht bedraagt naar schatting € 1,2 miljard. Dit zijn niet alleen de uitgaven aan de uitgevoerde infrastructurele werken. Ook het nog tot en met 2026 te realiseren vastgoedprogramma in het nieuwe gebied langs de Groene Loper valt hieronder. De twee onderdelen zijn als één integraal project aanbesteed.

 

De totale infrastructuur kostte circa € 890 miljoen. Daarvan werd € 850 miljoen – het taakstellende budget waarbinnen het werk moest worden uitgevoerd – bijeengebracht door Rijk en regio:

  • Rijk € 680 miljoen
  • gemeente Maastricht € 95 miljoen
  • Provincie Limburg € 54 miljoen
  • gemeente Meerssen € 1 miljoen
  • TEN-T*) € 20 miljoen

* Dit is een Europese subsidie van het Trans-Europees Vervoersnetwerk.

 

De resterende € 40 miljoen werd ingelegd door de private partij. Voor de realisatie van A2 Maastricht kreeg deze partij financiële middelen en een aantal vastgoedlocaties. De gronden voor het vastgoedprogramma werden ‘om niet’ overgedragen aan de marktpartij, die daaraan zelf een waardering moest koppelen. Aannemer Avenue2 stelde deze waarde – die ingezet kon worden voor de financiering van de infrastructurele werken en het toevoegen van extra kwaliteit - op € 40 miljoen. Via de grondopbrengsten moet Avenue2 deze investering terugverdienen. 

Rijkswaterstaat & A2 Maastricht

Rijkswaterstaat betaalde het grootste deel van de rekening en leverde de meeste medewerkers aan het projectbureau. Er was de bouwer en beheerder van de rijkswegen in Nederland veel aan gelegen om van A2 Maastricht een succes te maken. Het was het eerste project waarin de nieuwe landelijke tunnelwetgeving werd toegepast en de geloofwaardigheid stond na tegenvallers bij eerdere tunnelprojecten nogal onder druk. 

Verdeling budget

Van het taakstellend budget ging zo'n € 575 miljoen naar Avenue2. De overige gelden waren bestemd voor de aankoop van de gronden en woningen die nodig waren om het project te kunnen uitvoeren, de projectorganisatie (uitvoering van de opdrachtgeversrol, communicatie, e.d.) en een risicopot om onvoorziene uitgaven op te vangen. Het project A2 Maastricht is binnen het vastgestelde budget gerealiseerd.

Financiele afspraken 2006

Het taakstellend budget van € 850 miljoen blijft binnen het kader van de financiële afspraken in de Samenwerkingsovereenkomst van juni 2006. Daarin was sprake van een gezamenlijk budget van € 631,3 miljoen (prijspeil 2006). Het verschil tussen de twee bedragen heeft een aantal oorzaken:

  • De jaarlijks inflatiecorrectie. Wat vandaag € 10 kost, kost over tien jaar (veel) meer. Door de inflatie nemen de prijzen immers jaarlijks toe. Een jaarlijkse inflatie van gemiddeld boven 2% levert in tien jaar een verhoging op met grofweg een kwart. Op een budget van boven de € 600 miljoen heb je het dan over meer dan € 100 miljoen.
  • Nieuw beleid tunnelveiligheid. In juli 2013 is de Landelijke Tunnelstandaard (Wet aanvullende regels veiligheid wegtunnels) ingevoerd. Dit had consequenties voor de voorzieningen in de tunnel.
  • Btw-verhoging. Op 1 oktober 2012 is de btw in Nederland verhoogd van 19% naar 21%.
  • De subsidie van TEN-T. De integrale aanpak werd ook in Brussel gewaardeerd. Er kwam daardoor meer subsidie beschikbaar dan waar rekening mee was gehouden.
  • Accijnsverhogingen op diesel.

Sneeuwbaleffect

Er kwam tevens een zogenaamd ‘sneeuwbaleffect’ tot stand. Investering door Rijk en regio leidt immers tot investeringen elders. Denk bijvoorbeeld aan de vastgoedontwikkeling rondom het project en de aanzuigende economische werking. Een voorbeeld van dit effect is de samenwerking tussen Albert Heijn, gemeente Maastricht en Avenue2 in 2014. Zij keken op basis van de reeds bekende contouren van de Groene Loper voor A2 Maastricht welke extra mogelijkheden er waren voor de gebiedsontwikkeling voor het nieuwe centrum in Maastricht-Oost. Albert Heijn bouwde er een nieuwe winkel. Gemeente Maastricht richtte het Koningsplein/Oranjeplein in tot een nieuw stadspark. En Avenue2 renoveerde de Gemeenteflat en legde de Parklaan aan. 

Overwonnen financiële hobbels

Financiële problemen bij Avenue2

2015 was een moeilijk jaar voor A2 Maastricht. In het voorjaar werd duidelijk dat de twee partners in Avenue2, Ballast Nedam en Strukton, flinke verliezen leden op hun infrastructurele projecten. Verreweg het grootst waren deze in het project MaVa (Maasvlakte-Vaanplein) rond de A15 in Rotterdam, dat de twee bouwers als gezamenlijk bouwconsortium uitvoerden. Ook A2 Maastricht was, alhoewel in veel mindere mate, op dat moment een verliesgevend project. Strukton kon de financiële problemen dragen. Ballast Nedam raakte door de verliezen en andere problemen op de rand van een faillissement. Een risico voor A2 Maastricht.

 

Strukton en Ballast Nedam, die aansprakelijk waren voor elkaars verplichtingen, losten het probleem op door nieuwe afspraken te maken over hun aandeel in het project. Strukton zou met ingang van 30 juni 2015 het infrastructurele deel alleen afbouwen, zonder Ballast Nedam. Dit bedrijf kocht daarvoor zijn 50%-aandeel in het tot dan toe geleden projectverlies af met een betaling aan Strukton. Tweede deel van de afspraak was dat Ballast Nedam na voltooiing van het infrastructurele deel het vastgoedprogramma langs de Groene Loper ontwikkelt. Hieruit heeft Strukton zich teruggetrokken. Ballast Nedam heeft daarvoor het aandeel van Strukton in de gronden langs de Groene Loper overgenomen. Deze ‘boedelscheiding’ was zowel goed voor het project als voor de afzonderlijke partijen. 

Olav Padberg en Onno Dwars.jpg

"We konden ons hierdoor voortaan concentreren op datgene waar we sterk in zijn en tevens de risico’s spreiden, omdat we minder afhankelijk werden van elkaar."

Lees het interview met Olav Padberg en Onno Dwars van Ballast Nedam.

Faillissement Imtech

Snel na de eerste onheilstijdingen over de financiële problemen bij met name Ballast Nedam kwam in 2015 de volgende tegenslag voor A2 Maastricht: het faillissement van Imtech. Werkmaatschappij Imtech Traffic & Infra zou de verkeerstechnische installaties en een deel van de tunnel-technische installaties verzorgen. Het wegvallen hiervan zou tot ernstige vertragingen in het project kunnen leiden. Ook dit is door ingrijpen van Strukton voorkomen. Strukton nam in overleg met de nieuwe eigenaar van Imtech Traffic & Infra de installatietechnische werkzaamheden over. Inclusief de verplichtingen bij onderaannemers en leveranciers. Gerard Sanderink, directievoorzitter van Strukton, zette zich hier persoonlijk voor in en zocht in zijn netwerk naar de mensen hiervoor.

Gerard Sanderink.jpg

"Twee dingen zijn dan essentieel: ten eerste het bouwen van een team dat er in gelooft, ten tweede een constructieve opstelling bij de opdrachtgever die je de ruimte en het vertrouwen geeft om op een andere manier verder te gaan."

Lees het interview met Gerard Sanderink, directievoorzitter van Strukton.